Kritiek uit ‘onverdachte hoek’.

Een door de Zweedse overheid benoemde commissie onder leiding van oud-premier Ingvar Carlsson, ingesteld om onderzoek te doen naar het optreden van de politie van Göteborg tijdens de Eurotop van 2001, kwam in januari 2003 met haar eindrapport. In het lijvige boekwerk ‘Gotebörg 2001. Betänkanda frän Göteborgkommitten’ kwam de commissie met de nodige kritiek richting de politie. Enkele kritiekpunten op een rijtje:

-De politie heeft zich slecht op de EU-top voorbereidt. Er zijn te weinig agenten ingezet en het materieel was gebrekkig. Zo had de politie bijvoorbeeld niet de beschikking over een waterkanon en was de radiocommunicatie-uitrusting ondermaats. De communicatie tussen diverse korpsen was slecht en er werd slecht samengewerkt.

-De commissie veroordeeld de manier waarop de inval in de Hvitfeldska school is aangepakt. De politie heeft veel te zware middelen gebruikt en heeft de mensen in de school niets verteld over de reden van de inval. Ook is er niet aangegeven onder welke voorwaarden mensen de versperring mochten verlaten. Daarnaast hebben politiemensen zich grof en vernederend uitgedrukt tegen de arrestanten. De gevolgen van het politieoptreden tijdens deze inval waren echter groot, concludeert de commissie. Het heeft de relatie met de demonstranten tijdens het verloop van de top ernstig beschadigd, met de rellen in de dagen na de inval tot gevolg. Ook zouden de agenten als gevolg van de inval onder grote psychische en lichamelijke druk zijn komen te staan, wat zijn weerslag vond in de rest van het weekend.

-Naast het optreden van de politie tijdens de inval in de Hvitfeldska school meld de commissie nog een aantal feiten die zouden hebben geleid tot de rellen. Zo zou het politieoptreden tijdens een demonstratie in Malmö, twee maanden voor de EU-top, al onnodig provocatief zijn geweest. Daarnaast was het vooral het optreden de politie in de straten van Göteborg dat leidde tot de rellen. De politie dreef onder andere met honden de menigte uit elkaar. Daarnaast bevonden zich agenten, getooid met bivakmuts en bewapend met stenen, onder de demonstranten. De commissie wil niet zo ver gaan te zeggen dat de politie de relllen heeft uitgelokt, maar meent wel dat het verloop van de rellen anders had kunnen zijn als de politiemensen zich niet onder de demonstranten had begeven.

Naast het voorstel om te komen tot een verbod op het dragen van bivakmutsen en maskers is de belangrijkste conclusie van de commissie dat een grote reorganisatie van de politie nodig is. De organisatie moet anders, de opleiding moet verbeterd worden en het materieel moet worden aangepast. Tussen de regels door valt eveneens te lezen dat de commissie van mening is dat de politiecultuur moet veranderen, zo zou er veel onwetendheid en vooringenomenheid over linkse groeperingen bestaan.

Erik Wijk, 16 januari 2003