De rechtzaak tegen Jaldung is een klinkklare puzzel

GÖTEBORG: Voor diegenen die van detectives houden is de rechtzaak tegen de voormalige hoofdcommisaris van de politie Håkan Jaldung een vondst. Er zijn erg veel puzzelstukjes, maar passen ze wel bij elkaar?

De aanklacht tegen Håkan Jaldung betreft twee besluiten:

· om Hvitfeldska te te omsingelen op de dag dat de Eurotop begon en president Bush Göteborg bezoekte.

· om iedereen die zich later deze middag nog bij de school bevond op te pakken.

Volgens de aanklager heeft Jaldung als verantwoordelijke voor de besluiten zich aan twee gevallen van wederrechtelijke vrijheidsberoving schuldig gemaakt, alternatief aan een ambtsmisdrijf of een ambtsovertreding.

Gisteren begon de vierde dag van de rechtzaak. De getuigen commissaris Göran Nordenstam, Anders Svensson en Tord Björk werden verhoord. Nordenstam was de leider van de onderhandelingsgroep van de politie en Svensson en Björk namen aan de onderhandelingen tussen politie en diegenen die opgesloten op Hvitfeldska waren deel.

De voormalige opper-aanklager Hans Lindberg had hen als getuigen opgeroepen om te bevestigen dat de mensen die op de school opgesloten waren s’middags niet wisten dat ze naar buiten mochten onder de voorwaarden dat ze gevisiteerd mochten worden, dat er ten hoogste 200 mensen de school verlieten en dat er geen juridische gronden waren om de mensen die achterbleven te arresteren.

Maar net als in een klassieke detective werden de vragen in de rechtszaak niet voor het laatste hoofdstuk beantwoordt.Wie besliste wat? Waarom? En met welk recht?

Wie besliste wat?

Håkan Jaldung geeft toedat hij het besluit nam om de school te omsingelen.

Hij ontkent dat hij besliste om iedereen die zich nog in de school bevond te arresteren.

- Ik heb in een dialoog met Matts Sjöström hem ondersteund in zijn besluit om iedereen die daarbinnen was te arresteren en dat was wettelijk, zegt Jaldung.

- Ik kreeg bericht van Jaldung dat twee aanklagers hadden geoordeeld dat er een geweldadige oploop op de school was en dat iedereen opgepakt en naar het politiebureau gebracht zou worden, zegt Matts Sjöström.

- Ik zou nooit het bevel geven om mensen te arresteren. Dat is de taak van de politie, zegt hoofd-aanklager Mats Sällström die aangewezen is als diegene die het besluit nam en de situatie als geweldadige oploop beoordeelde.

Toen Anders Svensson gisteren zijn getuigenvertklaring aflegde vertelde hij dat Göran Nordenstam hem had verteld dat iedereen opgepakt moest worden toen de onderhandelingen verbroken waren. Nordenstam ontkent dat gezegt te hebben. Svensson bracht in elk geval dat bericht over aan de omsingelden in de school.

-Ik denk dat u het was die hen bang maakte, zei de verdediger van Jaldung Lars Schmidt tegen Svensson.

Maar de waarschijnlijkheid dat juist Anders Svensson besloot dat iedereen opgepakt zou worden is zo goed als nihil of we zitten allemaal in een doku-soap.

Waarom?

”Ordeverstoring” en ”voorbereiding voor huiszoeking” waren als gronden aangegeven voor het besluit om de school te omsingelen. ”Huiszoeking” gaf ook commissaris Ingvar Bjerrefors als reden aan. Hij was diegene die de omsingeling leidde. Voorbereiding tot huiszoeking is geen rechtsgrond om een omsingeling te maken, zei Jaldung evenwel in het verhoor van vorige week. De reden van de versperring waren in plaats daarvan dat hij brandbommen, voorbereidingen voor ernstig mishandeling en sabotage tegen buitenlandse staatshoofden vreesde.

Maar zou dat op de school gebeuren?

Met welke recht?

Hier komt de detailkwestie:

Geeft de wet de politie het recht om de school te omsingelen vanwege het risico op criminaliteit dat op Landvetter, (de vliegveld van Göteborg) het gebied rond de beurs, op de tuinvereniging of op Hotel Sheraton bestond?

De aanklager en Jaldung hebben daar een verschillende mening over.

Jaldung verwijst naar wat er door de kanselier van justitie gezegd is, een studieboek van de Hogeschool van de politie. De aanklager heeft wiellicht de triomf bij de hand door uitspraken van de ombudsman van justitie (JO) die het recht heeft om toezicht op rechtbanken, overheidsinstanties en ambtenaren te houden, om te zien of ze de wetten volgen. De JO heeft in het verleden de politie terechtgewezen omdat ze § 23 van de politiewet verkeerd geinterpreteerd hebben, juist die paragraaf waar Jaldung zich op beroept. En het is JO die de aanklacht ingediend heeft.

Vandaag gaat de rechtzaak door met de getuigen die Håkan Jaldung aanvoerd om te laten zien dat het juist was om de school te versperren en dat de twee aanklagers de activisten die opgepakt werden aangewezen hadden.

PER NYGREN